Powrót
Sprzymierzeńcami wystąpienia erytroplakii są zaburzenia hormonalne, liczne porody, poronienia, pęknięcia szyjki macicy podczas porodów, zakażenia szyjki macicy i pochwy, wczesne rozpoczęcie życia płciowego i częste zmiany partnerów seksualnych. Duże znaczenie mają również złe warunki socjalno - ekonomiczne, urazy i skłonności rodzinne.
W kwestii konieczności leczenia tego schorzenia poglądy lekarzy są podzielone. Erytoplakię należy leczyć jeżeli zmiany osiągają znaczne rozmiary lub są przyczyną wydzielania dużej ilości zasadowego śluzu zmieniającego kwaśne pH pochwy na zasadowe sprzyjające zakażeniom, albo powodują inne dolegliwości. Część lekarzy uważa, że małe nadżerki wykrywane u młodych kobiet, które nie rodziły, nie wymagają leczenia, lecz tylko obserwacji. Bezwzględnym warunkiem postępowania zachowawczego jest prawidłowy wynik badania cytologicznego i kolposkopowego, które polega na oglądaniu powiększonego obrazu szyjki macicy, po zastosowaniu odpowiednich odczynników. Badanie to służy wykrywaniu zmian, które nie dają się dokładnie zdiagnozować.
Leczenie nadżerki rzekomej zaczyna się od wyleczenia ewentualnego stanu zapalnego. Następnie niszczy się ją za pomocą przyżegania chemicznego, elektrokoagulacji (prądem elektrycznym i ciepłem), krioterapii (leczenie zimnem jest szczególnie polecane kobietom planującym posiadanie dziecka jako leczenie oszczędzające) oraz laseroterapii. Przed wdrożeniem leczenia zachowawczego należy wykluczyć istnienie nowotworu szyjki macicy lub stanów sprzyjających jego rozwojowi.
Należy pamiętać, że współistniejące procesy zapalne, szczególnie długotrwałe i nie leczone - mogą zaburzyć proces gojenia się nadżerki i przyczynić do powstania zmian przednowotworowych.
Nadżerka – cichy wróg
Trochę historii
Nadżerka to określenie tradycyjne, pochodzące z dziewiętnastego wieku. Nazwa ta powstałą w okresie, kiedy nie znano jeszcze mikroskopowej budowy tego schorzenia. W połowie dwudziestego wieku pojawiła się propozycja aby wszystkie zmiany na szyjce macicy, charakteryzujące się zaczerwienieniem, wykrywane podczas zwykłego badania ginekologicznego określić nazwą "erytroplakia". Dzisiaj prawie wszystkie tego typu zmiany są powszechnie nazywane przez lekarzy i pacjentki nadżerką. Niestety w ogromnej części przypadków określenie to mija się z prawdą.
Diagnostyka
Podczas rutynowego badania ginekologicznego nadżerka wykrywana jest u większości kobiet. Zmiana ta to najczęściej występująca zmiana chorobowa narządów rodnych u kobiet dojrzałych płciowo lecz nie powoduje żadnych dolegliwości, co powoduje brak specyficznych objawów tego schorzenia. Najczęstszą przyczyną zgłoszenia się pacjentki do lekarza są zazwyczaj upławy, często bardzo obfite (nadżerka wytwarza dużą ilość śluzu) i drażniące z powodu współistniejącego zakażenia. Pojawianie się upławów spowodowane jest dużą ilością śluzu wytwarzaną przez nadżerkę. Innymi objawami mogą być również bóle brzucha i okolicy krzyżowej, będące wynikiem stanu zapalnego. Także krwawienia lub plamienia, które pojawiają się po badaniu ginekologicznym lub stosunku płciowym współistnieją z rozległymi zmianami.Rodzaje zmian
Wyróżnia się trzy rodzaje zmian:- nadżerkę prawdziwą
- nadżerkę rzekomą (erytroplakię)
- nadżerkę w stanach przednowotworowych (rak szyjki macicy).
Nadżerka prawdziwa
Jest jedynym przypadkiem, w którym nazwa schorzenia jest zgodna z obowiązującym nazewnictwem medycznym. Główną cechą tej nadżerki jest ubytek nabłonka. Występuje zaledwie w około 10% zmian stwierdzanych na szyjce macicy. Nadżerka ta powstaje najczęściej na skutek urazów mechanicznych, chemicznych lub stanów zapalnych. Stan ten może być również jednym z objawów nowotworu szyjki macicy. Proces gojenia nadżerki prawdziwej polega na regeneracji nabłonka płaskiego, pokrywającego szyjkę macicy, w miejscu ubytku. Proces ten nosi nazwę epitelizacji.Nadżerka rzekoma (erytroplakia)
Erytroplakia jest najczęściej wykrywaną nadżerką. Zostaje utworzona przez nabłonek kanału szyjki macicy poprzez na zastąpieniu jednego rodzaju nabłonka innym. Dzieje się tak na skutek anatomicznej budowy narządów rodnych kobiety. Macica składa się z trzonu znajdującego się w jamie brzusznej oraz szyjki, której większa część (tzw. część pochwowa) swobodnie wystaje do pochwy i jest pokryta nabłonkiem wielowarstwowym płaskim, nierogowaciejącym. Pochwa jest połączona z trzonem macicy za pośrednictwem znajdującego się w szyjce macicy kanału, który jest pokryty nabłonkiem jednowarstwowym walcowatym. Miejscem granicznym tych dwóch rodzajów nabłonków są okolice ujścia zewnętrznego kanału szyjki. Miejsce to przesuwa się w zależności od wieku kobiety. U części dojrzałych płciowo kobiet niewielki fragment nabłonka kanału szyjki może pokrywać zewnętrzną powierzchnię części pochwowej szyjki macicy. Widoczny jest wtedy w postaci otaczającego ujście zewnętrzne zaczerwienienia nazywanego nadżerką. Zdarzają się także przypadki wystąpienia tzw. nadżerki wrodzonej stanowiącej zmianę niewielkich rozmiarów jako permanentny stan fizjologiczny.Sprzymierzeńcami wystąpienia erytroplakii są zaburzenia hormonalne, liczne porody, poronienia, pęknięcia szyjki macicy podczas porodów, zakażenia szyjki macicy i pochwy, wczesne rozpoczęcie życia płciowego i częste zmiany partnerów seksualnych. Duże znaczenie mają również złe warunki socjalno - ekonomiczne, urazy i skłonności rodzinne.
W kwestii konieczności leczenia tego schorzenia poglądy lekarzy są podzielone. Erytoplakię należy leczyć jeżeli zmiany osiągają znaczne rozmiary lub są przyczyną wydzielania dużej ilości zasadowego śluzu zmieniającego kwaśne pH pochwy na zasadowe sprzyjające zakażeniom, albo powodują inne dolegliwości. Część lekarzy uważa, że małe nadżerki wykrywane u młodych kobiet, które nie rodziły, nie wymagają leczenia, lecz tylko obserwacji. Bezwzględnym warunkiem postępowania zachowawczego jest prawidłowy wynik badania cytologicznego i kolposkopowego, które polega na oglądaniu powiększonego obrazu szyjki macicy, po zastosowaniu odpowiednich odczynników. Badanie to służy wykrywaniu zmian, które nie dają się dokładnie zdiagnozować.
Leczenie nadżerki rzekomej zaczyna się od wyleczenia ewentualnego stanu zapalnego. Następnie niszczy się ją za pomocą przyżegania chemicznego, elektrokoagulacji (prądem elektrycznym i ciepłem), krioterapii (leczenie zimnem jest szczególnie polecane kobietom planującym posiadanie dziecka jako leczenie oszczędzające) oraz laseroterapii. Przed wdrożeniem leczenia zachowawczego należy wykluczyć istnienie nowotworu szyjki macicy lub stanów sprzyjających jego rozwojowi.
Nadżerka w stanach przednowotworowych
Nadżerka jest dosyć często stanem poprzedzającym nowotworu szyjki macicy. Z tego powodu każda pacjentka, u której stwierdzono takie nieprawidłowe zmiany, musi mieć wykonane badanie cytologiczne. Badanie to polega na pobraniu komórek za pomocą specjalnego wacika i obejrzeniu ich pod mikroskopem. Jeśli zmiana na szyjce macicy wygląda podejrzanie lub w wyniku badania cytologicznego stwierdzono III lub IV grupę, należy rozszerzyć diagnostykę o badanie kolposkopowe połączone zazwyczaj z pobraniem wycinków z części pochwowej i wyłyżeczkowaniem kanału szyjki macicy. Kolejnym etapem diagnostyki i jednocześnie leczeniem podejrzanych zmian jest chirurgiczne ich usunięcie za pomocą tzw. elektrokonizacji, amputacji części pochwowej skalpelem lub laserem. Pobrane w trakcie zabiegu tkanki koniecznie powinny być zbadane przy wykorzystaniu mikroskopu.Należy pamiętać, że współistniejące procesy zapalne, szczególnie długotrwałe i nie leczone - mogą zaburzyć proces gojenia się nadżerki i przyczynić do powstania zmian przednowotworowych.
Zróżnicowanie pod względem zawansowania procesu gojenia
Nadżerka może być również klasyfikowania, pod względem zaawansowania procesu gojenia, podczas którego zmiany mają różny wygląd i towarzyszą im nieprawidłowe stany. Wyróżnia się następujące rodzaje nadżerki:- nadżerka prosta - czerwony obszar wokół ujścia zewnętrznego, ostro odgraniczony, o gładkiej powierzchni; jest to zazwyczaj świeżo powstała zmiana
- nadżerka brodawkowata - zmiana wyglądająca jak w nadżerce prostej, ale ma brodawkowatą powierzchnię; często towarzyszy jej stan zapalny
- nadżerka krwawiąca - występują krwawienia z powierzchni zmiany przy dotyku nadżerka gruczołowa - czerwony obszar, w którym gojenie się jest słabo zaznaczone; nabłonek walcowaty ektopowy (w nieprawidłowym miejscu) tworzy struktury gruczołowe wydzielające śluz
- nadżerka w stanie gojenia - rozpoczęty proces wymiany nabłonków, czyli gojenia; zmiana jest bledsza
- nadżerka częściowo wygojona - zaawansowany proces gojenia; widoczne są często torbiele Nabotha, wyraźna granica nadżerki jest niedostrzegalna
- nadżerka wygojona - końcowy obraz gojenia się nadżerki: nabłonek płaski całkowicie przykrył obszar nadżerki, powodując zanik struktur produkujących śluz (rzadko) lub tworząc torbiele Nabotha. Jedynie ich obecność świadczy o przebytej nadżerce.
All right reserved by Draco
